#

Artikel in opbouw.

RHEDENS DRANKWEERCOMITE

Herkent u deze collectebusjes, met text, Rheden's Drankweercomite. Nationale Commissie tegen het Alcoholisme (NCA) is opgericht in 1909 als overkoepelende organisatie van bestaande organisaties; doel was de Nederlandse bevolking bewust maken van het gevaar van alcoholgebruik.

 

Bron; Foto's V.C., 13 maart 2012, met dank aan de heer Aartsen, Duiven.

Het drankweercomite was een organisatie die trachtte het drankgebruik terug te dringen. Zij bood daartoe haar leden allerlei vormen van ontspanning; van toneel tot leesclubs. En omdat geldt jong geleerd is oud gedaan was het zaak jongeren bij de organisatie te betrekken. De grote collecte bood duidelijk ook een vorm van ontspanning. Over deze Rhedens afdeling is tot op heden niets bekend. Landelijk werd vanaf 1909 de strijd aangegaan door diverse lokale afdelingen. Ook in Rheden was dus zo'n afdeling. Men werkte met leuzen zoals: Als elke borrel een steen werd kon iedereen zijn eigen huis bouwen - Werklui die er eentje pakken, holle hoofden leege zakken - Wie jenever koopt behoeft geen spaarpot te koopen.

LANDELIJK

Er werd in de volkscafés van 19e-eeuws Nederland onvoorstelbaar veel gedronken. Van het toch al karige loon verdween een te groot deel in de geldla van de kroegbaas. Omstreeks 1880 was de consumptie van sterke drank bijna 10 liter per hoofd van de bevolking. Amsterdam spande de kroon: 15 liter per hoofd van de bevolking, baby's en nonnen meegerekend. Per 146 inwoners had de hoofdstad een kroeg of tapperij. De kroeg was voor veel arbeiders hun enige vermaak. Hun werk was zwaar, hun huizen te klein, te vochtig en te vol met kinderen.
In de eerste helft van de negentiende eeuw ontstonden al verenigingen voor drankbestrijding, maar pas tegen het einde van die eeuw groeide de drankbestrijding uit tot een sterke sociale beweging. De oudste en grootste organisatie was de Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken (ofwel NV, opgericht in 1842). De NV ijverde in de eerste decennia van haar bestaan niet alleen voor sociale en politieke maatregelen, maar gaf zichzelf ook een taak in het ‘redden’ van dronkaards; het voorstadium van verslavingszorg. In navolging van voorbeelden in Duitsland werden door drankbestrijdersverenigingen sanatoria voor drankzuchtigen opgericht.

Bron; Link; www.canonsociaalwerk.eu/nl/details.php

Een duidelijk achtergrond artikel, link; www.steyaert.org/canonpdfs/1987%20TSS-01%20Geschiedenis%20drankwetgeving%20-%20Maarten%20Otto.pdf

Ds. C.S. Adama van Scheltema richtte in 1865 een christelijk geheelonthoudersverbond op. Soortgelijke radicalisering had al eerder in de Verenigde Staten plaatsgehad, maar was in Nederland nieuw. Binnen de NV sloegen zijn ideeën niet aan, waarop hij in 1881 de Nationale Christen Geheel-Onthouders Vereeniging (NCGOV) oprichtte. Vijf jaar later probeerde Adama van Scheltema nog eens geheelonthouding ook binnen de NV doorgevoerd te krijgen, maar wederom strandde de poging. Het was binnen de drankbestrijding wel een veelbesproken onderwerp, maar pas rond 1890 namen meerdere verenigingen geheelonthouding als uitgangspunt.

De NCGOV was de eerste grote beweging die op christelijke grondslag de drank bestreed. In de jaren rond de oprichting werden de contouren van de verzuiling zichtbaar. De Gereformeerde Vereeniging voor Drankbestrijding (GVD) scheidde zich in 1900 van de NCGOV af. Helemaal blind voor elkaar waren de verschillende clubs niet. In 1909 werd op initiatief van de algemene drankbestrijders de overkoepelende Nationale Commissie tegen het Alcoholisme (NCA) opgericht. Zij organiseerden onder meer de 'Blauwe Week', een jaarlijks gezamenlijk evenement met een landelijke collecte.

Bron; Link; www.trouw.nl/tr/nl/4324/nieuws/archief/article/detail/1785804/2003/08/01/De-verloren-strijd-tegen-drank.dhtml

Of bij deze laatste activiteit ook de bovenstaande blauwe bus is gebruikt, is wel aannemelijk.