#

VOERTUIGEN/ AUTO'S IN VELP

Toen de redactie dit artikel begon was er de vraag wanneer en van wie was de eerste auto in Velp. Het zal heel lastig te achterhalen zijn. De redactie doet een poging in dit artikel.

 


Bron; Gelders Archief.

Auto van Garage Wijlhuizen, rond 1900.

KOETSEN

Tot in de jaren 20 laten afbeeldingen ook nog niet veel koetsen zien op Velpse wegen. Het lijkt op basis van de afbeeldingen erg rustig. De meeste rijkere inwoners van Velp en een aantal bedrijven die wat meer transport hadden maakten gebruik van koetsen.

 

 

Bron; Gelders Archief.

Afb. 1; Bode Zweers aan de Zutphensestraatweg, Afb. 2; Velpsche Stoomstrijinrichting, Afb. 3; Koets aan de Overbeeklaan, Afb. 4; Koets aan de Hoofdstraat. 

- Velpse boerenwagen op ansichtkaart gespot? De kaart zou van voor 1920 zijn. Is dit een zogenaamde Gelderse boerenwagen? De redactie gaat op onderzoek. Nieuwe info.; Er is op de foto niet zoveel te zien wat details betreft, maar dit is het type oostelijk Gelderland/ Twente en zo,  met de kenmerkende rechte zijleren,  in oostelijk Nederland was er geen vast wagen type, kwam ook door de  ontginning van de zand en veengronden, rond 1850... met veel import, verder is de wagen niet zo oud. De wagen heeft al  ijzeren rongen, dat zijn de uitsteeksels die de boorden op z'n plek houden, mischien is de wagen wel nieuw op het moment, vandaar de foto? Dit type werd ook vaak overhuifd en had over het algemeen hoge wielen, met voorwielen die niet onder de bak doordraaiden. Bron; De heer J. van Asperen. Leuke site van de heer van Asperen!; www.boerenwagens.nl/
 

Bron; Marktplaats.

AUTO'S

De afbeeldingen waar auto's op staan van 1900 zijn heel dun gezaaid. Je kon dus rustig de weg oversteken in Velp zonder door een auto omver gereden te worden. Heel af en toe zie je een paarde- of een electrice tram op een afbeelding staan. Deze laatste hoorde je al van ver aankomen. De bewoners van Kasteel Biljoen en bijv. taxibedrijf Wijlhuizen hadden een auto. Meer is de redactie niet tegen gekomen in de periode 1900- 1920!

Tot nu toe zou de foto van de auto van Wijlhuizen de oudst bekende foto zijn!  Als de redactie een beetje gaat zoeken vinden we de foto van een vergelijkbare auto uit Zaanstad. Deze auto staat omschreven als een Spyker. We kunnen zo goed als zeker stellen, dat de een van de eerste Velpse auto's een Spyker is geweest.

 

Bron; Foto 1, Garage Wijlhuizen, rond 1900.Gelders Archief, foto 2 de Spyker van de heer J.A. Laan, 1912, Gemeente Archief Zaanstad

Op 19 januari 1898 kwam Koninklijk Besluit in werking dat het gebruik van rijkswegen en paden regelde. Een ambtenaar testte het voertuig en de rijvaardigheid van de chauffeur. Daarna werd een vergunning afgeven en het volgnummer moest zichtbaar op de auto worden aangebracht. Ook moest men een Provinciale vergunning en een plaatselijke vergunning aanvragen. De vergunningnummers geven niet helemaal de volgorde aan van aanschaf van de auto's. Zo heeft de eerste Nederlandse automobilist no.6 en de tweede no.4.

 

Bron; Foto 1, auto Kasteel Biljoen, jaren 20, Gelders Archief, foto 2, de auto van Biljoen zou een Citroen 10 HP kunnen zijn. Dit zou goed kunnen ook al om dat in die tijd de wagens vaak niet met een standaard carrosserie afgeleverd werden. Gedurende het modeljaar 1919 wordt hij bijna 3.000 maal geproduceerd en in het modeljaar 1920 komen er ruim 12.000 uit de fabriek aan de Quai de Javel, Parijs. Voor het modeljaar 1921 wordt een Torpédo Sport Spécial. Deze laatste zou dus ook nog kunnen? Verder valt op dat het provinciale nummer (3546) al vrij hoog was. Mede hierdoor kunnen we concluderen dat de foto van na 1920 moet zijn. (Mocht u andere ideeen hebben, laat het weten.) De heer P. Miesyerus (Velp) weet zich te herinneren weet dat Riggeling (kolenboer en bode), in de Schoolstraat, na de oorlog een Mack had met het provinciale nummer M 3. Ondanks het feit dat wellicht de nummers niet in volgorde werden afgegeven moet Riggeling toch wel bij de eersten gehoord hebben die een auto bezaten. Wellicht waren boderijders nog eerder dan de welgestelden met het in gebruik nemen van gemotoriseerd vervoer. Voor zover bekend zijn de registers van provinciale kentekens van Gelderland niet bewaard gebleven!?

1920- 1930

Naar aanleiding van dit artikel kreeg de V.C. deze fraaie foto van een van de oudere auto's van Velp. De oude foto is rond 1928 genomen (nieuwe 26-6-2014) voor Kasteel Biljoen. Op de foto is de heer J. (Johannes) van Weeghel te zien bij zijn Minerva type 00 uit 1921, (volgens het Louwman Museum in Den Haag) zou hij deze auto in 1928 tweedehands gekocht hebben, dus uit die tijd stamt de foto.

In de autowereld was Minerva in die jaren een grote naam. Het was te vergelijken met Rolls - Royce. Het bedrijf had meer dan 6500 werknemers en in 1927 wilde oprichter Sylvain de Jong uitbreiden. Daarvoor had hij nieuw kapitaal nodig van investeerders waardoor zijn eigen belang in de onderneming verwaterde. Op 24 oktober 1929 crashte de beurs van New York. Er was een drastische verlaging in de vraag naar luxe-auto's. In 1934 ging Minerva ten onder aan de economische recessie. Het bedrijf fuseerde met een ander Belgisch automerk, Imperia. Het bedrijf bleef bestaan. Bron; nl.wikipedia.org/wiki/Minerva_%28Belgisch_bedrijf%29

De heer van Weeghel was steenovenbaas bij de Velpse steenfabriek en vanaf 1926 op steenfabriek de Muggenwaard. Met dank aan de heer J. van Weeghel.

   

Bron; www.oldtimertips.be/pictures_members/index.php

1930- 1940

De verongelukte auto zou goed een Ford kunnen zijn?

Bron; Gelders Archief.

Aanrijding met een tram in 1935. Hoofdstraat.

Chevrolet in de schoolstraat, de luxe wagen van de familie Bronkhorst, jaren 30. Op de foto de heer H.J. Bronkhorst met zijn zoon naast hem.
Omdat niet de gehele wagen te zien is nog een reclameplaatje van de wagen.
 
 
 
Bron; Foto's de heer H. Bronkhorst.

1940- 1955

Bron; Gelders Archief.

2x Citroen Traction rond 1955, Hoofdstraat.

1955- 1965

1970- 1990

Bron; archief V.C., Hoofdstraat 1970.

FIETSEN

 

MOTOREN

 - Oude Terrot motor komt op Velpse zolder na 30 jaar achter dozen vandaan! De eigenaar, woonachtig aan de Kennedylaan, was aan het opruimen en bood de motor uit de jaren 30 aan op Marktplaats. Deze motor komt uit Frankrijk waar de eigenaar in de jaren "70 een paar maanden geweest was om te werken. De motor werd mee genomen naar Arnhem en toen de eigenaar in "92 op de President Kennedylaan ging wonen is deze op zolder neergezet, zo vertelde de eigenaar aan de redactie. Terrot was een Frans bedrijf dat in 1887 werd opgericht door Charles Terrot. Hij maakte toen fietsen en vanaf 1900 ook automobielen. De eerste motorfiets, de Motorette, verscheen in 1901. Na WOII werd de combinatie eigendom van Automoto (lees: Peugeot). In de jaren vijftig werden er ook 100- en 125 cc scooters (waaronder de Scooterrot) gebouwd. Eind 1961 verdween de merknaam Terrot van de markt. Helaas zal dit rijdende stukje erfgoed het Velpse straatbeeld niet meer gaan verfraaien, de motor is inmiddels verkocht. Inmiddels heeft de redactie van de oude eigenaar vernomen dat de motor naar Dieren is verkocht en er restauratie gaat beginnen! Wellicht volgt er nog een keer een bericht?

 

Bron; Foto's Marktplaats.

 

VRACHTAUTO'S

De Firma Koens was niet alleen handelaar. Aan de Overhagenseweg had men een grote slachterij, waar voor en kort na de oorlog de kippen en kalkoenen met de hand werden geslacht. De foto onder laat het bedrijf aan de Overhagenseweg zien in de jaren 30, met drie vrachtautotjes. Op de middelste wagen, een Dodge, moest nog een opbouw aangebracht worden.

De linker wagen heeft kenteken; M 2710 (Dodge?), de middelste een Dodge, M 3343, rechts M .97. (2 cijfers niet te lezen), wellicht een Ford?



Bron; Foto de E.R. Filippi. 

De vrachtwagen van Hoevers is vermoedlijk een Dodge of een Ford? Het kenteken is niet zichtbaar.

Bron; www.hoeversgroep.nl/nl/historie.html#id2

 

Bron; Gelders Archief, Vrachtauto, voor die tijd al een behoorlijke vrachtauto, rond 1915, Hoofdstraat.

MINERVA BIJ KASTEEL BILJOEN

Eerder maakte de redactie een artikel aan over voertuigen/ auto's van Velp. Naar aanleiding van dit artikel kreeg de V.C. deze fraaie foto van een van de oudere auto's van Velp. De oude foto is rond 1928 genomen (nieuwe 26-6-2014) voor Kasteel Biljoen. Op de foto is de heer J. (Johannes) van Weeghel te zien bij zijn Minerva type 00 uit 1921, (volgens het Louwman Museum in Den Haag) zou hij deze auto in 1928 tweedehands gekocht hebben, dus uit die tijd stamt de foto. De heer van Weeghel was steenovenbaas bij de Velpse steenfabriek en vanaf 1926 op steenfabriek de Muggenwaard. Met dank aan de heer J. van Weeghel. Binnenkort meer over de Velpse steenfabriek!