#

DE KEIENBERG

Er wordt, bijna onzichtbaar voor de Velpse bevolking, gewerkt aan een peperduur erfgoedproject in de Beekhuizense bossen. De werkzaamheden zijn onderdeel van het herstel van landgoed Beekhuizen, dat mede dankzij een financiële bijdrage van de provincie Gelderland uitgevoerd kon worden. Om alle facetten van het plan uit te kunnen voeren zal aanvullende financiering nodig zijn. Bij het opstellen van het herstelplan heeft Natuurmonumenten gebruikgemaakt van ideeën die leven in de omgeving.

Bron; Foto redactie V.C., 18 maart 2013.

Inmiddels zijn hiervan de fraaie nieuwe bruggen over de Beekhuizense beek al het resultaat. Op dit moment wordt er gewerkt aan de Keienberg. In de gloriedagen van Landgoed Beekhuizen leidde een 2,5 kilometer lang spiraalvormig pad de wandelaars naar de top.

 

Bron; Foto's redactie V.C., 18 maart 2013.

Onderweg boden zestien zichtlijnen uitzicht op de omgeving. Vanaf de 60 meter hoge top kon men vrijuit kijken over het IJsseldal. Inmiddels zijn enkele delen van het pad begroeid met struiken en bomen en niet meer zichtbaar. Het pad wordt daarom weer vrij gemaakt waardoor hier weer als vanouds over geflaneerd kan worden. De zestien zichtlijnen gaat Natuurmonumenten niet herstellen, want dat zou betekenen dat de Keienberg vrijwel kaal zou worden. Bovendien is door de uitbreiding van Velp het uitzicht veranderd.

Bron; www.regiobodeonline.nl/nieuws/26-10-2012-13-24-velp-werkzaamheden-keienberg-van-start/  

WAT HOUDT DE RESTAURATIE IN

  •  het bijzondere spiraalpad wordt weer vrijgemaakt

Bron; Foto redactie V.C., 18 maart 2013.

  •  er komen trappen in de steilste stukken naar de top

Bron; Foto redactie V.C., 18 maart 2013.

  •  bovenop de top komt een open ruimte met een aangename zitplek

 

Bron; Foto's redactie V.C., 18 maart 2013.

Bron; www.natuurmonumenten.nl/herstel-landgoed-beekhuizen-rijkdom-ten-volle-beleven

  •  net als in andere bosvakken op het landgoed, wordt ook hier gedund
  •  bomen die gevaar voor de wandelaars kunnen opleveren worden verwijderd.

Bron; www.natuurmonumenten.nl/nieuws/werkzaamheden-keienberg-van-start

Onderstaande foto's laten de werkzaamheden zien aan de te vernieuwen opgang achter de watermolen. Ontwerp door GWW Ingenieurs, Dieren. Voor enkele betonnen stukken moest flink gegraven worden. De uitvoerders hadden tot dan toe geen oorspronkelijke 18e eeuwse resten aangetroffen. Op de foto te zien werknemers van de firma Oostpijl Hoveniers, Zutphen. Deze stonden de redactie graag te woord, waarvoor dank!

 

Bron; Foto's redactie V.C., 18 maart 2013.

Vervolgens beklom de redactie de Keienberg en trof daar de werkzaamheden aan voor het uitzichtplateau. In de omgewoelde grond waren vele stukken baksteen en nog veel meer stukken daklei te zien. Tevens trof de redactie een klein stukje steel van Delftse pijp en een ongeveer 30 cm lang overgebleven stuk van een houten paal aan. Wellicht heeft deze laatst dienst gedaan als staander van een 18e eeuws bouwwerkje. Op de top van heuvel waren enige zwarte grondsporen zichtbaar van misschien wel paalgaten van een eerder bouwsel? Vooralsnog heeft de redactie nog geen beschrijving van een bouwwerk ergens kunnen achterhalen.

Bron; Foto redactie V.C., 18 maart 2013.

DE HISTORIE

Roelof Johansz van Lennep (ca. 1485- 1546) was bevelhebber der Geldersen in 1514, drossaard van Middelaer in 1527 en vanaf 1 juni 1535 kasteelheer van Kasteel Biljoen. Op 1 juni 1535 kocht hij, inmiddels hofmeester en intendant, van de in geldnood verkerende hertog van Gelre het Kasteel Biljoen te Velp met de bijhorende heerlijke rechten. In 1536 kreeg Roelof de Konijnenwarande op de Keienberg te Velp van de hertog ten geschenke. Warandes waren er in meerdere types, zoals de konijnenwarande, een besloten gebied waar gejaagd kon worden op konijnen.

Bron; nl.wikipedia.org/wiki/Roelof_van_Lennep_%281485-1546%29

 

Het bovenstaande detail uit de kaart van Beekhuizen door J. Willemse (1823) laat de 16 lanen/stralen zien en het zicht blijkt bv uit de rechter ets van de hand van Christian Henning (ca. 1790).

Bron; www.cascade1987.nl/spiraalpad-beekhuizen/

De prent hieronder laat de watermolen onder aan de Keienberg zien, rond 1790.

 

Bron; Gelders Archief.

A.D. van Spean kocht in 1760 de Keienberg, met haar omgeving, van de Geerfden van Velp. Op de Keienberg stond vroeger een zware Beuk, die kon men met een trapje beklimmen. Je kwam dan op een plateau vanwaar men een schitterend uitzicht had. Vanaf de Keienberg liepen 16 lanen, waarvan een bijv. naar de Paaschberg. Tevens werd in 1823 op een kaart van D.K. Muller en Comp. uit Arnhem beschreven dat er spiraalvormig pad langs de Keienberg omhoog voerde. Dit werd doorsneden door de 16 paden die van de top naar alle richtingen uitliepen.

Bron; Historie van Velp en Rozendaal, H. Kerkkamp, 1966.

In de dagboeken (1811-1830) van Willem de Clercq wordt (in de derde persoon) ook verslag gedaan van een reisje door Gelderland (aug 1815). Bezocht worden o.a. Rozendaal en Beekhuijzen.

In de avond van 17 aug. beklimmen ze den groten boom en de volgende dag wordt onder de kop Op den boom te Beekhuijzen des middags geschreven: Deze regels worden om dus te spreken tusschen hemel en aarde geschreven, want wij zitten twintig takken hoog in het midden van de takken, in een boom.

Wat later aten nu op een bordes geldersche pannekoeken en dronken van een fles slechte wijn, die hen echter tamelijk naar 't hoofd steeg, (N.B. derwijl de wijn slegt en hunne dorst groot was). Met een slok op gaat het verder met De vrienden waren vrolijk dochvhet gelukte hen echter den top des booms te bereiken en daar hunne ontmoetingen neder te schrijven en Na dat wij eindelijk Goddank heelshuids den befaamden boom afgeklommen waren zochten wij den weg naar Biljoen.

De volgende dag wordt het zoo vaak betwistte vraagstuk over de voortreffendheid van Rozendaal of Beekhuizen, ongetwijfeld met een spijkertje in de kop en met het belang van een herberg in de nabije omgeving in het hoofd, met de volgende rijmelarij verwoord:

Jan Borrel ging op reis met Pieter van der slok
Zij stonden zamen uittepluizen
Wat plaats met meerder regt de meeste menschen trok
Jan zei 't was Roozendaal en Pieter 't was Beekhuizen

In 't eind zei Piet tot Jan Houd op met uw gemaal
De zaak is duidlijk u te ontknopen
Beekhuijzen streelt mij meer. Het blinkt met groter praal
Daar kan men bij de baas nog thee en borrels kopen
Maar hier al heeft men zich ook nog zoo moê gelopen
Men vind geen enkle kroeg in 't pragtig Rozendaal.

Bron; www.cascade1987.nl/rijmelarij-op-beekhuizen-velp/

Keienberg rond 1800?

 

Bron; Gelders Archief.

Op de Chromotopografische kaart uit 1871 is te zien dat er (ter vervanging) op een later moment een 'koepel' is geplaatst. Uiteindelijk zal het uitzicht door uitgegroeide bomen zijn verdwenen. J.F.W.C. van Hardenbroek (neef en erfgenaam van J.F.W. van Spaen) liet in 1865 door architect L.H. Eberson een hoge uitkijktoren ontwerpen. Dit ontwerp werd echter niet uitgevoerd. Ook het plan van J.H.W. Lüps om een hotel bovenop de Keienberg te bouwen vond geen doorgang.
Bron; Onbekend.
 Welpen van Scoutinggroep de Velpsche Woudloopers en de Olmen bekijken de  werkzaamheden op de Kijenberg. De welpen speelden hier op zat. 5 april een spel over journalistiek. De journalisten  moesten tussen de bomen en op de slingerpaden van de Kijenberg andere  welpen met de antwoorden zien te vinden. De Kijenberg is een bijzondere  en voor veel welpen, een onbekende Velpse plek. Zodra de werkzaamheden  voltooid zijn zal deze alleen maar nog spannender zijn!     

Bron; Foto redactie V.C, 5 april 2013.

JUNI 2013

De werkzaamheden op top van de Kijenberg zijn zo goed als klaar. Het bouwwerk staat er en de afwerking is zo goed als af. Wat rest zijn de werkzaamheden aan het ingewikkelde trappenstelsel! Het ziet er duurzaam uit.