#

DE BRANDTOREN

BRANDTOREN ROZENDAALSE VELD KRIJGT JEUGDIGE AANDACHT 

Zo’n 50 jongens en meiden van Scoutinggroep Velpsche Woudloopers en de Olmen, en enkele moedige ouders beklommen op zaterdag 27 aug. de Brandtoren bij het Rozendaalse Veld. De Scoutingroep organiseerde haar zelf bedachte heidespelen met als een van de onderdelen het beklimmen van de toren. De Scouts, leeftijd 11 tot en met 15 jaar, mochten wel naar de top, de jongste leden de Bevers en Welpen, leeftijd 4 tot en met 10,  kregen hun uitzicht vanaf de eerste verdieping. De toren meet 34 meter en zwiebert in de top een beetje om niet te statisch te zijn, tegen het afbreken van de ijzerconstructie. Alle torenbeklimmers waren erg enthousiast en daarmee blijkt wel weer hoe belangrijk het is om ook dit stukje erfgoed te koesteren.

Bron; Foto's redactie V.C., d.d. 27 aug. 2011.  

Je zou bijna denken dat Velp, bij het Rozendaalse veld, haar eigen Velpse Eiffel toren heeft. Dit Velpse zusje van de Eiffel toren meet 34 meter en de haar grotere zus in Parijs meet 317 meter! Zij stamt uit 1949 en kreeg 40 jaar later een tweede leven als orientatiepunt en toch wel een beetje toeristische trekker. Belangrijk was in ieder geval dat dit stukje erfgoed bewaart is gebleven dankzij de Stichting Brandtoren Rozendaalse Veld.

Bron; Foto's redactie V.C. d.d. 27 aug. 2011.

DE HISTORIE

Uitkijktorens doen in bossen ook dienst bij het vroegtijdig ontdekken van brand. Men spreekt dan van een brandtoren. Een bijzondere brandtoren is te vinden op Landgoed de Utrecht nabij Esbeek en op de Poolshoogte bij Odoorn. In gemeente Reusel is een oude brandtoren afgebroken en vervangen door "De Nieuwe Brandtoren". Deze doet nu dienst als uitkijkpunt voor recreanten.

Bron; nl.wikipedia.org/wiki/Uitkijktoren#Brandtoren

Bron; Foto redactie V.C. d.d. 27 aug. 2011.

Wat bij de informatie van Wikipedia opviel was dat er nog geen melding gemaakt was van de Rhedense toren. De redactie gaat kijken wat hier aan te doen valt.

Het beheer en de organisatie van de brandtorens op de Veluwe viel onder het in de 1952 opgerichte Veluwse Bosbrandweer Comite. Deze had als doelstelling om bos- en heidebranden op de Veluwe te voorkomen, beperken en bestrijden en de telecommunicatie ten behoeve van deze taak te bevorderen. De tegenwoordige stichting, de stichting het Veluwse Bosbrandweer Comite, tracht nu haar doel onder meer te verwezelijken door het organiseren en coordineren van een systeem van detectie (onder meer via vliegtuigen en meetapperatuur) van bos- en heidebranden. Om deze communicatie met de brandweer in goede banen te leiden liep er vroeger, toen de brandtoren nog dienst deed, een telefoonlijn aan houten palen in de richting van Velp/ Rozendaal naar de dichtsbijzijnde ondergrondse telefoonlijn.

De toren staat op Rhedens grondgebied. Dit maakt het juridisch gelijk wat ingewikkelder want de toren is eigendom van de Stichting Brandtoren Rozendaalse Veld. Alle partijen hebben er belang bij dat de continuiteit gewaarborgd is. In andere situaties hebben dit soort constructies wel eens tot ingewikkelde situaties geleid. Tot op heden is geen informatie beschikbaar over enige vorm van achtergrond van de toren.

Wordt vervolgt.

DE RESTAURATIE

De Brandtoren is een onverbrekelijk deel van het landschap van het Rozendaalse Veld. Er werd een stichting opgericht toen dat medio 1989 dreigde te veranderen. In de krant werd namelijk de sloop aangekondigd, omdat het Bosbrandweer Comité de bosbranden inmiddels met vliegtuigbewaking te lijf was gegaan. En zo werden alle brandtorens op de Veluwe gesloopt, op één na: de hoogstgelegen toren op het Rozendaalse Veld. De uitgespaarde sloopkosten (2499 gulden) werden door het Bosbrandweercomité geschonken aan de Brandtorenstichting, waardoor deze van start kon gaan. De vliegtuigbewaker “Special Airservices Teuge” schokte 2750 gulden en ook de Geërfden van Velp deden met 6000 gulden een flinke duit in het zakje. Het Adviesbureau voor Bouw Techniek uit Velp toog aan het rekenen, de toren werd uit elkaar geschroefd door Nagron Steel uit Rheden, getransporteerd door Riggeling uit Velp en vervolgens gezandstraald en geschilderd door Peppinck & van Doorn uit Arnhem en waar nodig verzinkt door de Verzinkerij Dieren. Acoma Dakbedekking uit Duiven vervaardigde een gloednieuw huisje voor de toren, compleet met luik en met een eigentijdse bliksemafleider. In de persoon van Gerard Busch van de PGEM - thans NUON - werd het geheel in goede banen geleid.

Bron; Stichting Brandtoren Rozendaalse Veld.

Bron; Foto redactie V.C. d.d. 27 aug. 2011, gedenksteen van de onthulling na restauratie in 1992.

Op 27 juni 1992 werd de toren feestelijk heropend. De NUON heeft de brandtoren als elektriciteitsmast geadopteerd en geeft hem periodiek een likje verf. Bron; Link; www.geerfdenvanvelp.nl/Brandtoren.htm

BRANDTOREN LINKS

Zie ook voor andere brandtorens, links; www.nieuwsuitdorst.nl/jun07/jun07_12.htm, www.hethogedak.nl/Nederlands/oranjewoud.htm asp.hbvl.be/Limburg/3910/artikel.asp  Een goed voorbeeld van waar ze echt voor dienen laat het stukje op bijgevoegde site zien; www.hetbrandweerforum.nl/index.php

ALS DE TOREN ZELF VERTELD

Dick Tiemens vroeg mij dit keer als toren de brief bij het Jaarverslag te verzorgen. En ik moet zeggen, daarmede gaat een langgekoesterde wens in vervulling. Het is fijn om degenen die je in stand houden deelgenoot te maken van hetgeen je bezig houdt. Want denk niet dat ik maar een dood ijzeren ding ben en daar maar een beetje sta te staan op dat Rozendaalse Veld. Als je leeft in de gedachten van mensen, dan leef je zélf natuurlijk ook, dat behoeft geen betoog. En als je leeft dan heb je emoties. Zo zat ik medio 1989 best wel in de rats vanwege de plannen om mij te slopen. Op 21 januari 1991 dacht ik zelfs dat mijn einde nabij was, toen ik uit elkaar werd geschroefd en in vijf delen afgevoerd naar Nagron Steel in Rheden. Om als schroot toegevoegd te worden aan een hoogoven is geen pretje. En bovendien val je als toren in atomen uiteen en is het gedaan met het groepsgevoel tezamen een toren te vormen. De één gaat deel uitmaken van een tafelpoot, een ander gaat op in een vóórvork, weer een ander wordt onderdeel van een scheepswand. Net als jullie moet ik vaak over zulk soort dingen nadenken. Als Dick in m’n huisje zit hebben we het vaak over hetgeen hierna komt. Fijne hoogstaande gesprekken zijn dat! Bedenk daarbij dat wij ongeveer even oud zijn, ik 58 en hij 61. Wie schetst overigens mijn opluchting toen ik op negen april 1992 weer in elkaar werd gezet. Vijftien jaar geleden alweer, maar iedere dag moet ik er aan denken……...

Tsja, m’n gloriejaren waren natuurlijk de tijden van de branddetectie vanuit mijn huisje. De elkaar afwisselende brandwachten die - tussen de hazenslaapjes door - de omgeving aftuurden en af en toe beet hadden. Ze meldden dan een brand aan de commandopost in Apeldoorn en vaak hoorde je aansluitend de sirenes. Na de grote brand in 1978 werd ik op non actief gesteld en mocht ik na 29 jaar met pensioen. Met mijn twintig Veluwse vriendjes is het overigens slecht afgelopen. Op mijn neef in den Drie na zijn ze allemaal gesloopt. Ik heb het erg naar mijn zin hier op het hoogste punt van de Veluwe Er is voortdurend aanloop en mensen picknicken veel rondom mijn voet. Op mijn eerste omloop wisselen ze zoete woordjes uit en vaak blijft het daar niet bij. Maar bij mij is dat alles in goede handen en is discretie verzekerd. En als men doende is in de grote bomkrater iets ten zuiden, kijk ik gewoon even de andere kant op. Wat ik ook heel erg leuk vind zijn de honden die - waar ik sta - lekker los mogen ravotten. Dat ze me af en toe voor een boom aanzien, neem ik graag voor lief. Met de modelvliegtuigen heb ik een leuke band opgebouwd. Als proeve van bekwaamheid moeten ze vaak een rondje om mij heen vliegen en stiekem help ik ze dan een beetje bij het navigeren. Ook onder de zweefvliegtuigen van Terlet tel ik heel veel vrienden.

Tsja, wat zie ik als brandtoren zoal om mij heen.......vorig jaar beloofde ik daar wat meer over te vertellen. Welnu, in het zuid-westen zie ik mijn collega van Tennet met de kerstversiering, de flats op de Wageningse Berg, pal west de schoorsteen van de vroegere Enka-fabriek in Ede en in het verlengde daarvan aan den einder de verlichte kerstboom van Lopik. Bij helder weer kijk ik 60 km om mij heen en overzie dus 2.826 vierkante kilometer, maar liefst een kleine 10 % van Nederland. Vervelen doe ik me dan ook geen moment. Verder draaiend met de klok mee zie ik de kerktorens van Deventer, momenteel in Dickens-sfeer. Vervolgens de witte pluimen van de papierfabrieken in Eerbeek en de windmolens. Verder draaiend stuit ik dan in het zuid-oosten op de rode hangbrug van Emmerich, het kerktorentje van Hoog Elten en het Erasmusgebouw van de Nijmeegse Universiteit. Ook de St. Stevenstoren, de Electriciteitscentrale en de Duivense  Verbrandingsoven vallen onder mijn bereik.

Zo vertelde Dick (een van de bestuursleden) mij dat een zekere Harry uit Westervoort een zelfgemaakte kopie van mij op een schaal 1: 10 in zijn tuin heeft staan, compleet met lamp in het huisje. Drie en een halve meter hoog dus! Is het niet geweldig......ik was toch wel een beetje ontroerd. Op mijn leeftijd toch nog een kindje!

Bron; Stichting Brandtoren Rozendaalse Veld.

Het bestuur van de Stichting Brandtoren Rozendaalse Veld heeft er voor gekozen de toren zelf haar ervaringen te laten vertellen. Dit verwoord zij vervolgens in de jaarverslagen. Leuk gedaan, aldus de redactie!

Bron; Stichting Brandtoren Rozendaalse Veld.

DE TOREN VERTELD OOK OVER 2011

Geliefde torenvriend(inn)en,

Op dinsdag 29 maart 2011 werd de PH OOO Antoine afgeworpen uit mijn zuidelijke venster. Het toestel van schuimplastic was 3 meter lang, 1,6 meter breed en 0,75 meter hoog en het woog 6 kg. Mijn baas Dick berekende de vluchttijd met zijn HBS-B-kennis volgens de formule H=vot + 0,5 gt2.  VO is daarbij de horizontale startsnelheid (0), H mijn hoogte (35m) en g (10 m per seconde kwadraat) de versnelling die een vallend voorwerp op deze aarde ondervindt a.g.v. de zwaartekracht. De vluchttijd komt dientengevolge uit op wortel 7, oftewel 2,64 seconde, hetgeen op de seconde nauwkeurig bleek te kloppen. Voor mij als toren was die dag natuurlijk een hoogtepunt. Wat een heerlijke drukte en bedrijvigheid. Kunstenaarsvolk is heel relaxt, omdat voor hen het doel niet telt, maar de weg erheen. Ze besteden honderden uren aan iets met een op zich nutteloze uitkomst. Het was een schitterende dag en de Kleine Prins maakte twee vluchten. 

Dat leverde prachtige prenten op. De eerste vlucht was de mooiste, omdat de kleine hoogheid onmiddellijk rechtsomkeert maakte en na 180 graden, na een sierlijke boog, nabij het fietspad landde. Al met al een mooie, gedenkwaardige en bijzondere dag; een waardig einde ook van het kunstproject en van de paperplane, die toch maar mooi écht gevlogen heeft. Talrijke foto’s en films zijn tastbare getuigen van dit geestelijk kleinkind van Antoine de Saint-Exupéry.  

 

Bron; Stichting Brandtoren Rozendaalse Veld.

In mijn huisje kletsen Dick en ik ieder jaar heel wat af. Die momenten koester ik het meest, met name als het over andere huisjes gaat. Zo vertelde Dick mij dat de Staat de aankoop van huisjes zwaar subsidieert, de dure het meest. En dat die villasubsidie een heilig huisje is met toch misschien wel een lekkende dakkapel. In mijn dak zit ook een luik, maar dat lekt beslist niet. Vroeger deed de brandwacht dat luik open bij brand en hij keek op de ijzeren gradenboog waar de brand was en hij belde dat dan door. Ook vertelde Dick mij over zijn boze brief aan de regering die wil dat er 1,8 miljoen huurhuisjes verkocht worden aan de bewoners, maar die huizen zijn niet eens van de regering. En kijk daar pieker ik dan over als Dick weg is, maar ik snap er niet veel van. Ministers zijn ook kunstenaars denk ik dan, immers ook zij besteden honderden uren aan iets met een nutteloze uitkomst.

Op de natuur om mij heen gaat de komende jaren ook bezuinigd worden meldt Dick. Nou, wat minder prikkeldraad kan geen kwaad denk ik, maar de boswachter moet natuurlijk wél blijven, anders wordt het weer een crossterrein als voorheen.  Dick praat mij ook altijd even bij over de toestand in de wereld en wat dat betreft is 2011 natuurlijk wel heel erg heftig geweest. De aardschok in Japan, de vloedgolf en de drie gesmolten kerncentrales. De verdreven dictators die door andere werden vervangen. Er was ook iets niet goed met Europa en met geld, heel veel geld. Ook knabbelen ze aan de pensioencentjes van Dick & Toos, maar gelukkig niks om mij druk over te maken. Ik heb immers mijn trouwe donateurs, die in het Jaarverslag met naam en toenaam worden genoemd. En gelukkig heeft Dick mijn onderhouds-spaarpotje op de bank gezet en niet belegd in aandelen van de Nederlandse Hoogoven. Al met al sta ik hier op het Rozendaalse Veld lekker te staan. Ik kan u melden dat ik een gelukkige nadenkende Brandtoren ben, eenzaam maar zeker niet alleen. Ik ben benieuwd wat jullie en mij in 2012 weer allemaal gaat overkomen.  

Dit was dan weer mijn persoonlijke relaas over 2011. Voor komend jaar verheug ik me alweer op de talloze fietsers en wandelaars die op mijn bank een wijle willen mijmeren en eveneens op de hardlopers van de Derde Kerstdagloop, die dit jaar, na twee jaar afwezigheid, gelukkig weer massaal mijn voet voorbij holden. En mocht u mij een keer willen beklimmen dan stelt Dick u graag de sleutel ter hand. Met dank voor de giften en met hartelijke groet, alsmede de beste wensen voor 2012, laat ik het tekenen over aan mijn pleegouders Toos & Dick Tiemens.

JUNI 2014

Modelbouwers gezocht voor brandtoren modelbouwwedstrijd

De Vrienden van de Brandtoren vieren de 65e verjaardag van de Brandtoren, bouwjaar 1949, op het Rozendaalse Veld. Naar aanleiding van de verjaardag worden door de Stichting Behoud Brandtoren Velp/ Rozendaal meerdere activiteiten georganiseerd. De eerste activiteit is een Brandtoren modelbouwwedstrijd. Iedereen wordt uitgenodigd om een model van de Brandtoren te maken. De leeftijd van de deelnemers is niet belangrijk.  De materiaalkeuze is eigen keuze en de afmetingen van de modeltoren zijn niet van belang, maar enige gelijkenis met de echte toren moet er zijn! Daarnaast zal de jury letten op originaliteit en creativiteit. De toren kan van 22 augustus tot en met 25 augustus ingeleverd worden bij Boekhandel Jansen & de Feijter aan de Emmastraat in Velp. Een deskundige jury zal de winnaar bekend maken. Die winnaar krijgt een echte rondvlucht aangeboden van Special Air Services in Teuge, o.a. boven de toren. Na 30 augustus kunnen de bouwwerken weer opgehaald worden in de Emmastraat. In de theetuin van Jansen & de Feijter zal in dezelfde periode een model 1:10 worden tentoongesteld, gemaakt door de heer Harrie Bochoven. Dit model is 3.30 meter hoog en is zeer getrouw nagemaakt. 

Op zaterdag 30 augustus zal de echte verjaardag van de Brandtoren gevierd worden. Het wordt een leuke activiteit van een dik uur, met o.a. een optreden van de sopraan Tineke Roseboom. Naderhand zal er gelegenheid zijn voor een hapje en een drankje en kan de toren worden beklommen. Om 19.00 uur wordt het feest  spetterend geopend. Binnen het programma zal er afwisselend worden gezongen, gedanst en muziek worden gemaakt.  Ook zullen er spannende en grappige verhaaltjes worden voorgedragen. Een leuk programma voor kinderen en volwassenen. De torenvrienden vinden het leuk als er veel kinderen komen met hun ouders. Lekker op een kleed of tuinstoeltjes rondom de toren genieten van het verjaardagsprogramma! Het bijwonen van de activiteit is gratis. U kunt natuurlijk altijd donateur worden van de toren om dit stukje erfgoed in stand te houden. ING bank: NL73INGB0003438714. Later in het jaar zal er nog een film vertoond worden over de geschiedenis van de toren bij Boekhandel Jansen & de Feijter aan de Emmastraat. Voor alle activiteiten zijn inmiddels meerdere partijen druk aan de slag. De vrienden zoeken ook nog materiaal, zoals foto’s en verhalen, voor een verjaardagsboekje over de toren.  Meer informatie kunt u vinden op Facebook pag. Brandtoren Rheden/ Rozendaal. Voor donateurschap en informatie kunt u contact opnemen met de heer Dick Tiemens van de Stichting Behoud Brandtoren Rheden/ Rozendaal, 026-4456223.  

30 AUGUSTUS 2014

 

Geboren uit het idee van 65 jaar jong, daar moet wat mee gebeuren, Museum Velp. Het idee was simpel, de toren moest omringd worden met Torenvrienden en die moesten kunnen genieten van de omgeving, de toren, sfeer en cultuur. Een organisatiecommite met de heren Harry Bokhoven, Dick Tiemens, Walter Jansen, Peter Bouter en Jan Withaar sloegen de handen ineen en kwamen tot het uiteindelijke resultaat van de verjaardag op zaterdag 30 aug. 2014. Veel partijen waren bereid te helpen dan wel (financieel) te ondersteunen. Ondanks regen en andere leuke activiteiten in Velp en omgeving, 30 aug. bleek een drukke dag met activiteiten, was het gezellig druk met ongeveer tussen de 100 en de 120 Torenvrienden. De Brandtoren, 1949-2014, heeft de verjaardag echt gevierd!