#

ARNHEMSESTRAATWEG 5 en 7

Zoektocht naar oudste bestaande pand van Velp komt o.a. uit bij het pand Arnhemsestraatweg 7. Het pand heeft een zo goed als oorspronkelijk gedeelte uit 1835! In het Kadaster bevindt zich een kadestrale kaart uit 1835. Hierop staat zo goed als zeker het voorhuis van huis nummer 7 op. Het is niet het oudste pand van Velp maar wel een interessant pand door haar rijke historie. Helaas zal aan deze historie een einde komen met sloop van de panden nummer 5 en 7 in maart 2013. Het pand num. 7 heeft dus een verleden van 180 jaar! Mocht de leeftijd van het pand in ieder geval terug gaan tot 1839, zo blijkt uit onderstaande twee prenten, dan valt dit pand zeker binnen de groep oudste panden van Velp.  De kadestrale kaart van 1835 is dus iets eerder gemaakt. Huis nummer 5 zou van rond de jaren 20 zijn.

Bron;  www.historievandaalhuizen.nl/index.php/straten/overzicht/13-arnhemsestraatweg/253-arnhemsestraatweg-zuid

 

Bron; Foto's redactie V.C., foto links num. 5, foto rechts num. 7, 10 juni 2012.

 

Bron; Gelders Archief, 1839!

Hieronder het verhaal zoals beschreven op de site Historie van Daalhuizen; www.historievandaalhuizen.nl/index.php/straten/overzicht/13-arnhemsestraatweg/253-arnhemsestraatweg-zuid

Nummer 5;

De villa is omstreeks 1924 gebouwd op een afgesplitst perceel aan de oostkant van de Villa Paviljoen. Dit wit gepleisterde pand heeft een rond torentje met een spitse punt. In 1972 wordt de villa aangekocht door de Arnica Stichting.

Vooralsnog is er verder weinig over de bewoners en haar villa bekend.

Nummer 7;

Op de gevelsteen die nu in de lage aanbouw van het Arnicahuis zit, staat vermeld: " E. Baron van der Duijn. Den 1 April 1847. " De grote, wit gepleisterde villa heeft van origine hoge smalle ramen. De villa is met een oprijlaan vanaf de straatweg te bereiken. Het voorste gedeelte van de villa is rond uitgebouwd met halverwege een balkon. De ramen op de eerste verdieping hebben luiken. Het huis kreeg de naam "Pavillon", maar werd bij de inwoners van Velp bekend als "Paviljoen". Edouard Ernest Anne Baron van der Duijn is in 1799 geboren in Brussel en is in 1834 in 's Gravenhage gehuwd met Jkvr. Constance Eleonore Julie de Salis (geboren 1810). Zij hebben 5 kinderen. Hij is in 1860 in Velp overleden. Jkvr. Constance is overleden in 1885 in huize Pavillon.In 1885 wordt het huis gekocht door Carolus Marie Cornelis Hubertus de Kuyper, en is er sprake van een villa, koetshuis, tuin en grond van vermaeck op de percelen D 2434, 2435 en 2436. Het koetshuis staat aan de Larensteinschelaan, tegenwoordig de Ommerhofselaan. Na zijn overlijden in 1888 gaat het eigendom over op zijn weduwe Anna Maria Ambtmann. Na haar overlijden in 1907 blijft mej. Melis, de gezelschapsjuffrouw, nog in het huis wonen. Eigenaresse is dan dochter Anna Theresia Muller – de Kuijper. Vervolgens gaat in 1914 het eigendom over naar mevr. Aemilia Adriana Rovers, weduwe van Jan Hendrik Evert van de Zandt. Zij is in 1919 in Velp overleden. De villa Paviljoen wordt in 1920 eigendom van Dr. Jacob Willem Wurfbain, luitenant en schoolopziener. Hij is geboren in 1885 in Velp in villa Claerhout aan de Arnhemsestraatweg, en in 1916 in Utrecht gehuwd met Geertruida Veeren (geboren 1887). Zij hebben geen kinderen. In april 1929 vraagt Dr.J.W.Wurfbain vergunning voor de aanleg van een tennisbaan met afrastering op een terrein wat gehuurd is van de heer van Manen aan de Larensteinsche Laan (nu Middellaan) bij de spoorlijn. Hij is overleden in 1939. De weduwe blijft tot 1953 in het huis wonen. Jacob Willem is de oudste zoon van Joan Gerard Wurfbain, landheer van Heuven in Rheden, en bouwheer van de Villa Calorama aan de Arnhemsestraatweg in Velp, grenzend aan Bronbeek. De Wurfbain's zijn een bekende bankiersfamilie, ze vormen de directie van de Van Ranzow Bank. Deze bank is ook gevestigd geweest in het rijksmonument aan de Koningstraat in Arnhem waar tegenwoordig Café Brasserie Dudok is gevestigd. In 1953 wordt het huis gekocht door de architect Hendrik Johan Christiaan Hols, wiens kantoor tot 1964 in dit pand gevestigd bleef. Daarna komt het huis in eigendom van de N.V. Rotterdamse Bank. Rond 1970 neemt de "Arnica Stichting" eerst de villa op nummer 7 en daarna ook nummer 5 over. Later ook het pand met nummer 1 en 3.

Bron; www.historievandaalhuizen.nl/index.php/straten/overzicht/13-arnhemsestraatweg/253-arnhemsestraatweg-zuid

De redactie spreekt wel haar zorg uit over de te verwachten, waaronder onderstaande 2 panden (maart 2013), aantallen panden die de komende jaren aan de slopershamer ten prooi gaan vallen!

 

Bron; Foto 1, F www.bing.com/maps/, kaart, verslag ecologisch onderzoek.


NR. 7

Onderstaande prenten, ansichtkaarten en foto's laten de panden Arnhemsestraatweg 5 en 7 zien van 1840, 1900, 1910 tot de jaren 30. De villa kreeg de naam Pavillon, wat letterlijk vertaald betekent prieel, tuinhuisje, zomerhuisje of paviljoen.

 

1839, 2 versies. Het lijkt alsof er nog geen achterbouw aanwezig is? Blijkbaar heeft het huis vroeger rode pannen gehad en zijn de raampjes is de torenbouw vergroot.

De naar voren gebouwde uitbouw heeft een puntvormig dakje gekregen en de bogen onder de uitbouw zijn dicht gemaakt. Tevens is de overgang tussen voorhuis en achterbouw nog niet uitgebouwd tot en met het dak. Vergelijking met foto uit nov. 2012.

  

  Bron; Foto redactie V.C., 11 nov. 2012. 

BESCHRIJVING VAN NR. 7

 

WAT GEBEURDE ER IN NEDERLAND EN OMSTREKEN ZOAL TIJDENS DE BOUW VAN NR. 7 IN NEDERLAND?

In onze buurlanden reden al enkele jaren treinen rond. Dat wilde koning Willem I ook. Zijn onderdanen waren minder enthousiast, want de trekschuit beviel toch prima? De koning maakte zich daarom persoonlijk sterk voor het aanleggen van een Nederlands spoorwegnet. De eerste trein zou de Arend zijn (afb. 1). De welgestelden, zo ook de bewoners van num. 7!, droegen Franse mode (afb. 2). De Schotse smid Kirkpatrick Macmillan maakte als eerste pedalen aan de wielen (afb. 3) om zich zo voort te bewegen. Op 19 april 1839 volgde de definitieve ondertekening in Londen. Maastricht, Limburg over de Maas en Duits Luxemburg kwamen definitief niet bij België. Andere gevolgen van het Verdrag was dat België nu definitieve internationale erkenning had en ook door Nederland werd erkend (afb. 4). Michael Faraday suggereert als eerste de mogelijkheid van fotografie. Charles Dickens (afb. 7) publiceert Oliver Twist en Nicholas Nickeleby. Onder het pseudoniem Hildebrand publiceert Nicolaas Beets (afb. 8) De Camera Obscura. Slavenopstand op het Spaanse slaventransportschip La Amistad (afb. 5). Geboren Paul Cezanne (afb. 6), Frans impressionistisch schilder (overleden 1906).

   

 

   

Bron; Het internet.

Rond 1890

Rond 1900

 

Rond 1910

   

Rond 1920

1930 - 1940

     

1920 - 1930

Bron; Link; www.historievandaalhuizen.nl/index.php/straten/overzicht/13-arnhemsestraatweg/25-arnhemsestraatweg

1960 - 1970

 

Bron; Gelders Archief, 1968.

CULTUUR - EN ARCHEOLOGISCHE WAARDEN

De locatie waarop dit bestemmingsplan betrekking heeft, ligt niet in een beschermd dorpsgezicht. De gebouwen zijn evenmin geplaatst op een lijst van beschermde monumenten.

Niet alleen het bovengronds zichtbare kan een waarde vertegenwoordigen. Ook het behoud en de kennis van archeologische waarden vertegenwoordigt een waarde. Evenwel is hier sprake van een bebouwde locatie waarvan de bestaande bebouwing (nagenoeg) het gehele bouwvlak omvat. De bouwmogelijkheden worden in onderhavig bestemmingsplan nauwelijks vergroot en deze gronden zullen bij het realiseren van de bestaande bebouwing al geroerd zijn. Daarom is archeologisch onderzoek niet noodzakelijk.

Dit neemt niet weg dat indien onverhoopt archeologische vondsten worden gedaan dit bij het bevoegd gezag gemeld moet worden.

Bron; ftp.rheden.nl/~ruimtelijkeplannen/NL.IMRO.0275.BPVM5-0002/t_NL.IMRO.0275.BPVM5-0002_4.8.html

NOVEMBER 2012

Arnica Huizen, Arnhemse Straatweg 5 en 7, in maart van 2013 gesloopt. De redactie deed een rondgang om de gebouwen en legde het een en ander vast. Meerdere buurtgenoten gaven aan dat het toch wel eeuwig zonde is dat er niets van de panden bewaart blijft. Wat je sloopt krijg je natuurlijk nooit meer terug! Nummer 7 gaat zelfs terug tot 1839! De redactie dook eens in dat jaar 1839, wat gebeurde er toen en hoe zagen de mensen er toen uit? Zie hiervoor hierboven. 

 

    Bron; Afb. Gelders archief,

Edouard Henri Rodolphe baron Van der Duyn geb. 24-03-1845, overl. Deventer 18-09-1865, zoon van Edouard Ernest Anne Baron van der Duijn, 1799- 1860. Bron; Gelders Archief.

 

Bron; Foto's redactie V.C., 11 nov. 2012, foto's 1 t/m 4 zijn van num. 7, foto 5 van het dak van num. 5. De gevelsteen is een van twee gevelstenen.

Bron; Gelderlander, 10 nov. 2012.

VERGELEKEN MET . . .

Op de foto's hieronder zijn mooi de overeenkomsten te zien met Villa Montebello aan de Denneweg. Hier is het overigens wel gelukt de Villa te renoveren naar moderne maatstaven. De villa aan de Denneweg heeft in 2011 een geheel nieuwe buitenkant gekregen en is aangepast aan moderne eisen! Waarschijnlijk is Villa Montebello van een iets jonger datum. De redactie zoekt dit nog uit.

Tussen 1744 en 1808 werd de witte Villa in Arnhem, tegenwoordig Sonsbeek Villa van de voormalige Vrouwe Adriana van Bayen, (1723-1755. Enige vergelijking is er zeker met onderstaande panden aan de Arnhemsestraatweg en Denneweg!

   

Bron; Foto 1, Streetview, foto 2, redactie site Huize Montebello, zie ook artikel.

 UITDEKUNSTVERKOOP 18 NOV. 2012

 

 

Bron; Foto's redactie V.C., 17 nov. 2012.

  De organisatie van Museum Velp doet bouwhistorisch onderzoek in Villa Pavillon/ Arnica. Letterlijk van top tot teen heeft Museum Velp alle uithoeken van de villa bekeken. Meest spannend was het bezoek aan de kelder! Net voor de sloop zal Museum Velp nog wat hoekjes beter bekijken. Hiervoor moeten wat muur - en plafondplaten weg om goed balken en muren te kunnen bekijken. Verslag volgt. Arnica Huizen, Arnhemse Straatweg 5 en 7, in maart van 2013 gesloopt. In het weekend van 17 en 18 nov. werd er de UitDeKunstVerkoop gehouden. 28 Kunstenaars lieten hun werk zien in 28 kamers van de villa aan de Arnhemsestraatweg 7 en er was voor de bezoekers mogelijkheid tot aankoop van de getoonde kunst. Tevens hielden dhr. T. van der Hoeven en mevr. A. Matser een lezing over de historie van de villa. Publicatie van de gegevens is ook te vinden op hun site Historie van Daalhuizen, www.historievandaalhuizen.nl/index.php/straten/overzicht/13-arnhemsestraatweg/253-arnhemsestraatweg-zuid

 

Bron; Foto's redactie V.C. , 20 nov. 2012.

Nieuwbouw binnenterrein tussen Arnhemsestraatweg en Nordlaan. Het is voor de redactie nog even onduidelijk wat hier komt te staan. Wellicht dat het enorme funderingsgat nog interessante vondsten te bieden heeft. De redactie onderzoekt het terrein. Wordt vervolgt.

   

De redactie van de V.C. en de organisatie van Museum Velp onderzochten op 28 maart samen met bouwbiografisch expert, de heer J. Wijnen, de twee villa's van de voormalige Arnica stichting, Arnhemsestraatweg 5 en 7. De Siza Dorp Groep verleende haar goedkeuring aan dit onderzoek. Het verslag zal waarschijnlijk opgenomen worden in een eventueel boekje over beide panden. Meer informatie hierover volgt.  Het onderzoek is deels uitgevoerd zoals te zien op volgende site; www.jobbewijnen.nl/wp/ 

 

OKTOBER 2013

De sloop van de panden 5 en 7 aan de Arnhemsestraatweg is (helaas!) begonnen in de laatste week van september 2013. Eerst moest er het een en ander aan asbest verwijderd worden. Dit zal in de tweede week van oktober afgerond zijn. Hierna zal de sloop van pand num. 5 snel plaats vinden. De verwachting is dat de opeenvolgende 3 weken hierna de panden verdwenen zullen zijn. De redactie bracht een bezoek in de tweede week van de sloop. Van de welwillende slopers, www.gorissloopwerken.nl/, kreeg de redactie alle mogelijkheden de sloop te volgen en vast te leggen.

 

In de voormalige keuken van pand num. 7 werden de oorspronkelijke plafond balken aangetroffen. Vierkant geschaafde balken met een oker kleur. Hierop liggen brede vloerdelen.

VOORTGANG

Villa Pavillon, rest nog een hoop stenen. De organisatie van Museum Velp heeft nog wat onderzoek gedaan naar de fundamenten. Deze liepen conform het eerder gesloopte muurwerk. De fundamenten van het uitspringende voorste gedeelte (torenvorm) lieten wel zien dat er wat harstenen bedekking was verwerkt tegen en in het muurwerk. Dit had waarschijnlijk te maken met de eerdere onderdoorgang van dit gedeelte van het huis. Op de oude prent de zware kolommen, ook te onderscheiden op de foto's.

 

 

NOVEMBER 2013

De organisatie van Museum Velp deed op zondagochtend 10 november een archeologisch veld/ raap onderzoek op het terrein van de voormalige villa's aan de Arnhemsestraatweg 5 en 7. Dit houdt in dat je vooral oppervlakte vondsten probeert te vinden. Een echt archeologisch onderzoek zal hier vooralsnog niet plaatsvinden omdat grondboringen geen noemens-waardige zaken hebben laten zien en het nieuwe bouwoppervlak niet veel buiten het eerdere bouwoppervlak zal komen. Naar aanleiding van dit laatste wordt dan de bodem onvonvoldoende verstoord en is er geen geen reden voor onderzoek. Indien er wel iets speciaals aangetroffen wordt zal onderzoek gedaan worden. M.V. trof relatief erg weinig bodemvondsten aan. Wel aardige hoeveelheden zogenaamde gele IJsselsteentjes. Deze zijn vermoedelijk afkomstig van de oudste keldervloer van het huis nr. 7. Tijdens een onderzoek in het het huis werd deze vloer al in het huis ontdekt. Leuk was bijvoorbeeld het metalen hengsel van een pan! 

 

 

Foto hierboven rechts laat een gevonden balkje zien met vermoedlijk oud behang? De foto hierboven links laat nog enkele brokstukken Carrera marmer zien uit de voormalige hal van num. 7. In de Arnica tijd van het huis was dit al niet meer aanwezig, maar het is dan wel leuk dit aan te treffen als bodemvondst. Tevens werd een stukje Raeren aardewerk (niet op de foto), vermoedelijk van een kan of een kruik en waarschijnlijk 18e of zelfs 17e eeuws.

Foto hierboven toont een fraaie onbekende grondverkleuring.

JANUARI 2014

De redactie van de V.C. doet een archeologisch raaponderzoek op het terrein van de voomalige villa Pavillon, Arnhemsestraatweg. Inmiddels zijn de resten van de 2 voormalige villa's verdwenen. Grondsporen laten, ontstaan door de graafwerkzaamheden voor de nieuwbouw, nog wel duidelijk zien waar de villa's gestaan hebben. Er zijn nauwelijks scherfresten te vinden, dit is best opvallend. Reden onduidelijk. Wel werd een fraaie, complete, bezinkput aangestroffen. Afm. zeker 3 meter diep en 1,5 meter doorsnede, fors dus. Hier waren, vermoedelijk later dan de aanleg van de put, rioleringsbuizen in gemaakt. Binnen in de put is fraai metselwerk te zien. Tevens aangetroffen een bierflesje van het merk de Gheest bier Aalst (Belg.), met jaartal op de bodem, 1943. Historie; www.defepo.be/EstaminetDG/begin_geschiedenis.html . 

 

 

Meer fotoimpressies.

 

 

 

OKTOBER 2014

Nieuwe Arnicahuizen aan de Zutphensestraatweg worden verwarmd met Geothermie. Dit is een milieuvriendelijke methode van energiewinning. Bij geothermie wordt gebruik gemaakt van de warmte vanuit de aarde. Om geothermie in te zetten voor wartewinning of koudeopslag moet over het algemeen dieper worden geboord dan in vulkanische streken. Door de ontwikkelingen in techniek wordt geothermie echter economisch interessanter. Dit wordt gedaan door een bedrijf uit Nieuwleusen. Bron; www.luinstra.nl/geothermie_aardwarmte_herwinning_geothermie.php In Velp wordt tot een diepte van +/- 160 meter geboord. Om o.a. tegendruk te krijgen wordt eerst een kleine bron geboord. Dit water wordt gebruikt bij het boren van de officiele boorput. De foto links laat de waterbak zien met het water van de kleine werkbron. De foto rechts laat een diepe geul zien voor de nieuwe kabels naar de gebouwen. De redactie heeft geen archeologische resten aangetroffen.

   

FOSSIELE SCHELPEN IN BOORMONSTERS

Velp was vroeger een zee! Op een diepte tussen de 135 en 159 meter zijn vorige week, tijdens het boren naar aardwarmte (Geothermie), hele schelpen en resten van schelpen aangetroffen. Dit geeft aan dat Velp en omgeving ongeveer een mln. jaar geleden zeegebied was. Er wordt niet zo vaak zo diep geboord, dat maakt deze vondst bijzonder. De redactie tipte het Gelders Geologisch Museum. Deze stonden twee dagen later met een afvaardiging bij de boorput. Later werd een tweede put, met dezelfde diepte, geboord. De uitkomsten van de boringen worden gebruikt bij een van de tentoonstellingen in het Geologisch Museum aan de Parkstraat. Na een zoektocht op internet blijken dit soort vondsten zelfs al in de 19e eeuw gedaan te zijn; www.universiteitsmuseum.nl/Collectie/Detail/G-372.1885 

Tijdens het boren van de boorput voor Geowarmte stootte het boorbedrijf, www.luinstra.nl/geothermie_aardwarmte_herwinning_geothermie.php op de resten van een voormalige zee/ watergeul. De boormonsters tonen dit aan en laten vele schelpenresten zien.  

 

   

De resten kwamen alleen tussen de 135 en 159 meter diepte voor. Wellicht ook nog dieper maar de boorput reikte maar tot een diepte van 159 meter! We mogen veronderstellen dat hoe dieper er geboord zou worden hoe grover de schelpenresten. Op 137 meter grotere stukken schelp, na 138 meter minder grof tot 154 meter, dan tot aan 159 meter worden er weer grotere stukken schelp aangetroffen. Het gaat hier om tweekleppige schelpen. Ook werden enkele gedraaide schelpen aangetroffen.  

 

   

Er werd gesteld door de eerder aanwezig experts, dat ze zeker tussen de 10 mln. en 1 mln. jaar oud zijn. Later zal nog een tweede boorput gemaakt worden aan de Arnhemsestraatkant van het terrein.

Bron; www.luinstra.nl/geothermie_aardwarmte_herwinning_geothermie.php

  • Velp was vroeger een zee! Op een diepte tussen de 135 en 159 meter zijn vorige week, tijdens het boren naar aardwarmte (Geothermie), hele schelpen en resten van schelpen aangetroffen. Dit geeft aan dat Velp en omgeving ongeveer een mln. jaar geleden zeegebied was. Er wordt niet zo vaak zo diep geboord, dat maakt deze vondst bijzonder. De redactie tipte het Gelders Geologisch Museum. Deze stonden twee dagen later met een afvaardiging bij de boorput. Van de week zal een tweede put, met dezelfde diepte, geboord worden. De uitkomsten van de boringen zullen zo goed als zeker gebruikt worden bij een van de tentoonstellingen in het Geologisch Museum aan de Parkstraat. Na een zoektocht op internet blijken deze vondsten zelfs al in de 19e eeuw gedaan te zijn; www.universiteitsmuseum.nl/Collectie/Detail/G-372.1885 Zie artikel.