#

DE GEMALEN VAN VELP 

HET GEMAAL DE VOLHARDING, 1875, LATHUMSEVEERWEG

Onderstaande foto links geeft de situatie voor de verbouwing van 1928 weer. Het gemaal had toen ook nog een schoorsteen. Deze is helaas na de electrificatie in 1900 verwijderd. Het pand had toen ook nog een zinken dak. Ook de dijkopbouw en het sluizengebeuren lagen er heel anders bij. In 2006 is het buiten gebruik gesteld.

 

Bron; Foto links Gelders Archief, foto rechts redactie V.C., 2012.

2012

Een tweetal foto's van groep 7 en 8 van de Fredericusschool uit Velp. Op 8 sept. hadden de groepen een excursie naar het Gemaal de Volharding in Velp in het kader van Monumentendag 2011. Op de vrijdag voor het weekend van Monumentendag worden veel monumenten bezocht door scholen.

Door Dhr. L. Peters.

 

Bron; Foto's de heer L. Peters, 8 sept. 2012. 

2013

Het gemaal, de Volharding, weer open tijdens monumentendag 2013, zaterdag 14 en zondag 15 september. De redactie van de V.C. bracht, ter voorbereiding van de klassendag, een bezoek aan het gemaal. De redactie was onder de indruk. Het is wellicht een gebouwtje dat iets minder opvalt, echter de imposante inhoud spreekt tot de verbeelding! Al sinds 1875 zorgt o.a. dit gebouwtje met haar machines er voor dat Velp enigzins droog blijft. Leuk is dat nu een van de oud medewerkers bezig is om het gebouw en haar machines in tip top staat te krijgen en te houden.  Foto links, jaren 20, foto rechts 2012.

DE HISTORIE

Het weidegebied ten zuidwesten van Velp tussen de voormalige buitenplaats Overhagen en de rivier de IJssel, de polder Velperbroek, werd vanaf circa 1738 droog gehouden met behulp van een windmolen. In 1875 werd deze windbemaling vervangen door mechanische bemaling en werd aan de binnenzijde van de IJsseldijk ten zuidwesten van de Lathumse Veerweg het stoomgemaal De Volharding gebouwd. Het gemaal werd gebouwd op de plaats van een bestaande uitwateringssluis. Het initiatief tot de bouw werd genomen door de Geërfden van Velp. Een in de dijkgevel van het gemaal opgenomen gedenkplaat herinnert aan de stichting met het opschrift “De eerste steen is gelegd door F.C.H. baron van Tuijll van Serooskerken. Dijkgraaf van het Arnh. en Velp. Broek. Oktober 1875.”
In 1888 werd de capaciteit van het gemaal vergroot tot 60 m3/min. en werden een stookplaats en een kolenopslagloods bijgebouwd.
Rond 1900 is de gemetselde schoorsteen gesloopt en vervangen door een gietijzeren pijp. In de voorgevel is de voet van de oorspronkelijke schoorsteen nog zichtbaar. In 1928 werd het gemaal ingrijpend gewijzigd: in de bestaande machineruimte werden in plaats van de oorspronkelijk aanwezige centrifugaalpomp twee Stork centrifugaalpompen geplaatst met een capaciteit van respectievelijk 50-en 75 m3/min. bij een opvoerhoogte van circa 3,50 m. De stoomaandrijving wordt vervangen door aandrijving met elektromotoren, fabrikaat Heemaf, met een vermogen van respectievelijk 60- en 74 kW. Bij deze aanpassing werden de gevels gedeeltelijk gewijzigd en verdwenen de schoorsteen en de in 1888 gemaakte aanbouw. In deze vorm heeft het gemaal tot eind 2006 dienst gedaan. Toen werd de bemaling overgenomen door het in opdracht van het Waterschap Rijn en IJssel ernaast gebouwde nieuwe, geheel geautomatiseerde, elektrisch aangedreven gemaal Velperwaarden met een capaciteit van 150 m3/min.
Alle uit 1928 daterende installaties, inclusief de schakelinstallatie met de originele Heemaf en AEG componenten en de Heemaf vacuümpompen, zijn nog in het gemaal aanwezig en verkeren in werkbare staat. Water verpompen is echter niet meer mogelijk omdat de instroomkanalen naar de pompen afgedicht zijn.
 
Bron; www.gemalen.nl/gemalen_detail.asp

Zie ook; www.mijngelderland.nl/#/rheden/polders-en-broekgronden

Onderstaande foto's laten de verbouw en bouw, in 2011, van het oude en nieuwe gemaal zien.

 
  

 

 

Bron foto rechts (foto is toevallig ook genomen bij Stork in Hengelo in 1928!); hartvanzuid.rocvantwente.nl/industrieel_erfgoed.htm

 

 

  

Onder het gemaal.

   

 

 

Meer info. volgt.