#

VELP IN DE OORLOG, 1940- 1945

Oude foto ontdekt van de bevrijding van Velp. De beschrijving op de achterkant van de foto geeft aan 16 april, 06.00 uur, 1945. De personen op de foto zijn onbekend? Is er een, welliswaar zeer jonge BB'er te zien? Waar is de foto genomen, in de buurt van het oude politiebureau of op de hoek Hoofdstraat- Hogeweg, met op de achtergrond Avondzon? Wie tips heeft, graag reageren via het gastenboek. Bij voorbaat dank. Inmiddels is bekend wie de jongenman boven het pijltje is; Ernst Hamann.

Bron; Met dank aan de heer A. de Vries.

       

1945 - 2012, 4 en 5 mei.

MEI 2012 I

Vanwege de herdenking van 4 mei en de bevrijdingsactiviteiten op 5 mei 2012 plaatsing van wat minder bekend materiaal. Dit werd ingezonden door de heer en mevrouw Peters. Vervolgens verkreeg de redactie een aanvulling van de heer P. Miesyerus. Waarvoor ook dank.

Wat aanvullingen bij de foto’s n.a.v. 5 mei, die overigens uit een boekje komen (dacht ik) dat uitgegeven was door de Middenstandsdrukkerij. Foto 11 laat de evacuatie zien op 19 of 20 september 1944 van de Geitenkamp. Foto 29 is genomen ter hoogte van de Vijverlaan. De bulldozer rijdt richting Rheden om ter hoogte van het toenmalige Parkhotel de weg vrij te maken van omgehaalde bomen. Overigens was tegenover dat Parkhotel, op de hoek van de Willem Honigweg, een kleine Duitse militaire begraafplaats. de is kort na de oorlog geruimd. Foto 28 laat de Oranjestraat zien, kijkrichting Dr. Fabiusstraat. De foto is genomen even voorbij het pand van Brinkhuis en de RK koster Budel. Die beide panden bleven min of meer gespaard. Foto 27 is niet te determineren. Deze toont waarschijnlijk ook de ravage in de Oranjestraat. Foto 30 is genomen op Wilhelminastraat, Bergweg. Met prominent in beeld (bakker) Jaap van der Sande met zijn Kodak Retina II fototoestel.

 

 

Bron; Familie Peters, uit het boekje over de bevrijding van Arnhem; Van 17 september tot de Bevrijding, Middenstandsdrukkerij. 

Onderstaande foto's zijn afkomstig uit het Engels-talige boek The Poalar Bears. 1/4 th KOYLI Mortar Platoon, foto Rex Flower. Waar de foto genomen is en wie er op staan is niet bekend. Is het huis op de achtergrond Villa St. Joseph (oorspr. Arva)?

 

Bron; Boek The Polar Bears, Eng. talige uitgave.

MEI 2012 II

Toevallig rond deze tijd gevonden tijdens graafwerkzaamheden aan het schoolplein aan de Jan Luijkenlaan een projectiel gevonden, hierbij bleek het te gaan om een fosforgranaat. Deze werden in de meidagen van 1945 op Velp geschoten door de Geallieerden om de Duitsers in verwarring te brengen tijdens de aanval op Velp en Arnhem. Helaas gingen hierdoor ook enkele panden in Velp in vlammen op. Zie ook rheden.nieuws.nl/nieuws/66249

Juni 2012

Eind mei was er weer munitie boven gekomen bij het graven van een de wadi voor de nieuwbouwflat en winkelcentrum aan de Kennedylaan? Wellicht kunnen lezers zich nog herinneren of hier veel munitie is neergekomen in meidagen van 1945. In de nacht van 14 op 15 april 1945 volgde de opmars van Engelsen en Canadezen. Hiervoor volgde het geschutsvuur uit de Limers en de Betuwe. De redactie wacht de reacties af! Via; het gastenboek of mail@velpschecourant.nl Zie ook;  rheden.nieuws.nl/nieuws/67664/onderzoek_naar_de_aanwezigheid_van_niet-ontplofte_explosieven_kennedylaan_velp De wadi werd gelegd tegenover het Esso tankstation, zie onderstaande foto's. Citaat Gelderlander; Het onderzoek naar de aanwezigheid van explosieven op een locatie aan de President Kennedylaan in Velp gaat naar verwachting ruim 20.000 euro kosten. In de loop van dit jaar wordt de grond op de plek waar een wadi moet komen gecheckt op oud oorlogstuig.

 

Bron; Foto's redactie V.C., 22 mei 2012.

   

Bron; Foto 1 en 2, Omroep Gelderland, foto 3, Gelderlander, 29 mei 2012.

Neemt u ook eens kijkje op onderstaande site. Interessante verhalen over Arnhem en omgeving gedurende de oorlogsjaren. Hierin komt Velp ook meerdere malen aan bod. Link; spookstad.yolasite.com/

JULI 2012

Er zijn interessante oorlogsvondsten gedaan in een Velpse achtertuin. Bij graafwerkzaamheden voor de verandering van een tuin aan de van Pallandstraat in Velp zijn enkele ijzeren voorwerpen en kogels gevonden. De voorwerpen vonden hun weg naar Museum Velp via de samenstellers van de erfgoedsite www.historievandaalhuizen.nl/ 

Met dank aan de fam. Hamers, Velp.

Foto 1 toont een aantal verschillende patronen. De kleinste patronen zijn van een 9 mm pistool, maar niet te zien is voor welk pistool (te zien aan de inscriptie op de onderzijde, maar die is niet meer te lezen). Zowel de Duitsers (o.a. Smeisser en Luger) als de Engelsen (Browning, Webley and Scott) maakten gebruik van een 9mm pistool (een revolver heeft patronen met een bredere rand, waardoor ze in de trommel blijven zitten). Van de Nederlanders is het niet zeker. Die hadden FN (7.65, maar dat was eigenlijk te licht) en ongetwijfeld ook een 9 mm. Vermoedelijk ook Browning.
De grote (geweer)patronen op de rechter foto zijn vanaf de foto moeilijk te determineren, de (geweer)patronen in de platte clip zijn van een Duits geweer, type Mauser, model K98 (Karabiner 98) zijn, het standaardgeweer voor de Duitse infanterie. De patronen zijn van direct onder de hals tot de onderrand van gelijke omvang. Patronen die daar erg op lijken, maar aan de onderrand een grotere omvang hebben dan aan de bovenkant onder de hals zijn voor het Engelse Lee Enfield geweer. Die zaten uiteraard ook in een clip, maar op de foto is niet te zien of het om Duitse patronen of Engelse gaat. Een deel van de Engelse clip kan zijn weggerot.  

Met dank aan de heer G. van Essen, Velp.

 

    

Bron; Foto's familie Hamers, Velp, 5 juli 2012.

   

Bron; Foto's redactie V.C., 16 sept. 2012.

APRIL 2013

Tijdens het opruimen van de kampspullen van Scoutinggroep de Velpsche Woudloopers en de Olmen kwamen de opruimers een bijzondere kampkist tegen! Het hout aan de binnenzijde van de kist bestond uit bedrukte plankjes van Amerikaanse WOII kisten. De herkomst van het hout is niet duidelijk. Hergebruik dus! De kist is gemaakt van planken van kruitkisten. Er staat ook op: smokeless powder, aanduiding voor kruit gebruikt door artillerie. Eerder gaf de redactie aan dat het om kisten ging voor rookgasgranaten, dit moet zijn rookgranaten. Met dank aan de heer W. Kleijn. Deze zijn in april van 1945 veel op Velp afgeschoten om de vijand het zicht te ontnemen. Deze 17 ponder granaten zijn niet explosief, maar veroorzaken bij inslag uiteraard wel schade en eventueel brand. Bij deze aanval van de Geallieerden zijn in Velp meerdere panden in de brand gevlogen. Onlangs is er nog eentje, van 10cm, onder terras achter een huis aan Alterveer vandaan gekomen, via de voorgevel naar binnengevlogen en achter het huis beland!  De rookgranaten worden nog regelmatig gevonden en zijn soms nog gevaarlijk. Met name in het voormalige Velperbroek gedeelte, waar nu huizen staan, verdwenen veel granaten niet ontploft in de voormalige weilanden. De kist wordt opgeknapt en zal gebruikt worden als gevonden voorwerpen kist!

 

Bron; Foto's redactie V.C., 7 april 2013.

JUNI 2013

De redactie van de V.C. bracht op 2 juni 2013 een bezoek aan het Arnhems Oorlogsmuseum 40-45. Dit heeft een vernieuwing ondergaan. Ook zijn er twee nieuwe belangrijke aanwinsten verkregen. Het gaat om een 88mm FLAK kanon en een Beechcraft vliegtuig. Op zondag 2 juni werd dit heugelijke feit gevierd met een speciale publieksdag. Deze dag werd ondersteund door Living History Vereniging Screaming Ducks. De vereniging beeldt de 101 Airborne Division uit, één van de drie parachutisteneenheden die bij Operation Market garden in 1944 ons land bevrijdden. De Screaming Ducks gaven met hun voertuigen, en zelf in volledig uniform, een display bij het museum. Daarnaast werden wapendemonstraties gegeven. Het ging hierbij vooral om Amerikaanse handwapens. Deze waren erg luid! De redactie wil zich liever maar niet inleven in een echte oorlogssituatie uit die tijd! Tevens waren er radiografische tanks te zien die door een miniatuur dorp heen reden en op elkaar schoten. Het museum is de moeite waard om een bezoek te brengen. Het museum heeft vooral heel veel zaken van rond die tijd in huis! Zie voor informatie (Bron foto)www.arnhemsoorlogsmuseum.com/  

  


DUITS BAJONET K98 

Museum Velp verkrijgt Duits bajonet. De schenker van het Duitse bajonet bracht rond 1975, met toestemming van de voormalige bewoner en huurder, een oud chassis van een MGa voor opslag in de kelders van de voormalige villa van het Bazo complex (naast de Oude Jan). Hier troffen zij in de donkere kelder het bajonet aan. Het chassis en wat plaatwerk lagen al in de garage van de villa toen deze nog bewoond werd door de laatste bewoner (garagebedrijfje). De villa zou later gesloopt worden. Naar we mogen aannemen is de kelder eenvoudig volgestort met zand, omdat er verder niets op gebouwd zou worden. Wellicht dat het MGa chassis nog gewoon in de volgestorte kelder ligt!  

De Karabiner 98k (K98k of Kar98k) was een Duits infanteriekarabijn die vanaf 1935 tot 1945 door een aantal Duitse fabrieken werd geproduceerd, waaronder de bekende wapenfabrikant Mauser te Oberdorf am Neckar. Het is een grendelgeweer (ook repeteergeweer genoemd), dat wil zeggen dat nadat er een schot is afgevuurd, de volgende patroon door middel van een handbediende grendel vanuit het magazijn in de kamer moet worden geduwd. Het systeem dat in de K98k wordt gebruikt, wordt wel eens als het meest succesvolle ontwerp in zijn soort omschreven omdat dit grendelsysteem steviger en betrouwbaarder was; het liep onder andere minder snel vast dan de tot dan toe gebruikte systemen. Het interne magazijn kon maximaal 5 patronen, kaliber 7,92 x 57 mm, bevatten die met behulp van een laadstrip (clip) in het magazijn konden worden gedrukt. Bron; nl.wikipedia.org/wiki/Mauser_Karabiner_98k

Veel van deze bajonetten werden na de oorlog, gezien de materiaalschaarste, gebruikt als broodmes! We willen natuurlijk niet weten wat er ooit met dit object gedaan is! Waarom het achter gelaten is en door wie zullen we waarschijnlijk nooit achterhalen. Het is een stukje oorlogshistorie met een Velps tintje en maakt nu deel uit van de collectie van M.V.  

Bron; Dhr. G. van Essen, Velp.

 

JUNI 2013

Zoektocht naar Bea (en zusje Irene?) van den Brink. De schrijfster van het boek ‘Verborgen in Velp – nooit vertelde verhalen over moed, verzet en onderduikers’, mevr. Gety Hengeveld, wil graag in contact komen met beide dames. Wellicht kunnen zij informatie leveren voor het boek, over de verzetsactiviteiten van hun ouders? De familie Van den Brink woonde in de oorlog aan de Stalen Enk. Bea zat in de klas bij Liesbeth Portheine, Anne Marth Visser ’t Hooft en Jan Siebelink op School 1 aan de Jan Luijkenlaan. De meisjes waren bovendien alledrie lid van Scouting, destijds padvinderij en later lid van tennisclub Beekhuizen. De vader van Bea vd Brink werkte bij de AKU. Hij was actief in het Velpse verzet. Hun huis was een soort doorgangshuis voor (joodse) onderduikers. En vader Van den Brink verspreidde voedselbonnen onder onderduikgezinnen.

 Info.; gety@hengeveld.org  

of  tel. 06-55884567.

WO II IN MODELBOUW

Velpse modelbouwhobyist start modelbouwbedrijf. Hobbyist maakt van zijn hobby deels zijn baan. De 50- jarige uit Velp afkomstige John de Beijer was al fanatiek modelbouwer met een voorkeur voor militaire bouwdozen. Omdat een groot deel van zijn werkervaring binnen defensie ligt, kwam de nadruk bij het bouwen te liggen bij militaire modellen. Door zijn defensie achtergrond en contacten binnen deze wereld kan hij vooral de militairen bouwdozen historisch dan wel technisch correct opbouwen. De heer de Beijer bouwt nu in opdracht van bijv. een organisatie als een Gelders verzetsmuseum, schaalmodellen van militaire vliegtuigen. Naast opdrachten van organisaties krijgt de heer de Beijer nu steeds meer opdrachten van particulieren die hun geliefde bouwdoos professioneel opgebouwd willen hebben. Vaak nog met een extra verzoek het object binnen een modellandschap of situatie te plaatsen. Zijn persoonlijke voorkeur ligt bij militaire bouwdozen maar ook niet militaire bouwdozen kan hij voor klanten natuurgetrouw opbouwen.

Foto’s op de Facebook pag. www.facebook.com/Rowasp.Modelbouw, modelopbouw- verslagen en adviezen doen zijn klantenkring op dit moment groeien. Wat eerst nog een vriendendienst was om modellen voor derden op te bouwen groeit nu langzaam uit tot bedrijfsmatige werkzaamheden. Voor diverse werkzaamheden zijn natuurlijk diverse tarieven bespreek- baar. De heer de Beijer verwacht dat door de komende diverse oorlogsherdenkingen, zoals de 70 jaar Slag om Arnhem, de werkzaamheden zullen toenemen. De heer John de Beijer is voor informatie of bouwopdrachten te bereiken via; 06-11519293, Mail; johndebeijer@upcmail.nl, website; www.facebook.com/Rowasp.Modelbouw