#

TEEROSE

Er is al veel geschreven over Teerose. Ook Velp heeft binding met Teerose. O.a. d.m.v. het huidige gebouw van Scoutinggroep de Markesteen, gelegen achter Camping Beekhuizen, heeft haar oorsprong in het Teerose verhaal.

TEEROSE IN HET KORT

Ten noordoosten van Arnhem bouwde de Duitsers 3 radiopeilstations. Ten behoeve van de nachtjacht werd in 1941 begonnen met de bouw van de stelling Teerose III en werden in 1942 en 1943 de stellingen Teerose I en Teerose II aangelegd en in gebruik genomen. En was toen der tijd een nieuwe methode. Er kon namelijk voor het eerst contact worden gelegd met het gepeilde vliegtuig. Via de zo genaamde Y-peil methode kon via radiocommunicatie gesproken worden met de inzittende van het vliegtuig.

De Luftwaffe had de gewoonte pijlstations een codenaam te geven met de zelfde beginletter als de plaats waar het station lag. In dit geval : Terlet. De verzamelde informatie werd door gespeeld naar de veder op gelegen commandobunker Diogenes. Waar al het vliegverkeer van onder andere Nederland binnen kwam. In de zomer van 1941 werd op het terrein van het Divisionsdorf aan de Koningsweg in Schaarsbergen begonnen met de bouw van een Gefechtsstand voor de Nachtjagddivision. In dit commandocentrum werden tactieken en procedures voor de centrale bevelvoering van de divisie getest. Het centrum diende een jaar later als voorbeeld voor de vlakbij gesitueerde bunker Diogenes aan de Koningsweg, die in 1943 gereed kwam. Diogenes fungeerde als verbindingscentrum tussen alle Duitse vliegvelden en grondstations zoals de radar- en Jägerleitstellungen in Nederland, België en het Ruhrgebied. De bunker had bovendien een rechtstreekse verbinding met het hoofdkwartier van de Luftwaffe in Berlijn. Zo speelde Deelen vanaf voorjaar 1941 een cruciale rol in de strijd tegen de geallieerde luchtoorlog.

Bovenstaande kaart geeft de posities aan van Diogenes, Teerose I en Teerose II ten opzichte van de luchtlandingsterreinen in het gebied Ede, Wolfheze, Heelsum

In de zomer van 1942 werd op het terrein van het huidige Nationaal Zweefvliegcentrum Terlet de Y-Stellung Teerose I operationeel. Het was de eerste stelling van dit type in Nederland en was tevens opleidings- en modelstelling. Door de voortdurende toename van geallieerde aanvallen met steeds meer vliegtuigen, bleek de capaciteit van Teerose I onvoldoende. Vooruitlopende op de verwachting dat de escalerende luchtoorlog een toenemende vraag naar 'Y-lijnen' tot gevolg zou hebben, besloot de Luftwaffe eind 1942 de capaciteit van het nieuwe peilsysteem verder uit te breiden. Zij deed dat door in de nabijheid van reeds bestaande stations een tweede station op te richten. Wat Teerose aangaat, viel de keuze op de locatie ongeveer ten noorden van de Posbank, het gebied rond het hoogste punt (+109 m NAP.) van Gelderland. In maart 1943 was dit station zover gereed, dat de eerste militairen het konden betrekken. In de praktijk had een verandering van de werkwijze van de radarstations overigens tot gevolg, dat zelfs minder vaak een beroep op de radiopeilstations werd gedaan.

Bronnen; www.bunkerinfo.nl/2013/02/teerose-iii.html, www.warrior1949.nl/, 
home.kpn.nl/witie/radiopeilstations.htm

BARAK/ SCOUTING CLUBGEBOUW

In maart 1943 namen de Duitsers een tweede Y-Stellung, Teerose II bij het Rozendaalse Zand in gebruik. Wellicht dat het clubgebouw ook van rond deze tijd zal stammen. Helaas heeft de redactie hier nog geen verdere informatie over.

 

Volgens de heer J. Meyer in; De Jongens Achter de Frontlijn, zou het hier gaan om een werkbarak. Het gebied langs de gehele Beekhuizenseweg vanaf Rozendaal was aan het eind van de oorlog afgezet door de Duitsers. In het gebied stonden borden met teksten als; zonder waarschuwing wordt met scherp geschoten!

Bronnen;

- www.bunkerinfo.nl/2013/02/teerose-iii.html

- www.warrior1949.nl/

- De heer J. Meyer in; De Jongens Achter de Frontlijn.

- home.kpn.nl/witie/Arnhem.htm
- home.kpn.nl/witie/radiopeilstations.htm