#

ZWEMMEN IN VELP 

Tegenwoordig heeft Velp (nog) een mooi zwembad, de Dumpel. Voorheen werd er gezwommen in het grote buitenbad van Zwembad Beekhuizen. Dit werd geopend in 1955. Helaas heeft deze laatste haar poorten moeten sluiten in 1988 i.v.m. te hoge exploitatiekosten. Het zwemmen in Velp begon echter gewoon in de IJssel! In dit artikel zal een kort overzicht volgen van het zwemmen in Velp.

ZWEMMEN IN DE IJSSEL

Bron; Ansichtkaart redactie V.C., jaren 30/ 40?

Gaan we nog verder terug in de tijd dan maken zwemliefhebbers gebruik van een afgezet gedeelte in de IJssel. Zie foto hieronder en een beschrijving van dit "zwemgenot" in een VVV gidsje uit 1933 van Velp en Rozendaal. Alleen al door de foto en de beschrijving krijgen we al heel wat historische informatie over dit Velpse zwemmen in de IJssel. Een verhaal dat een 70 er vertelde over dit zwemmen in de IJssel net na 1945, was dat de "stroere" jongens probeerden de stroomopwaarts voorbij varende vrachtschepen aan te klampen en zo een tijdje bleven hangen. Vervolgens lieten ze zich los en werden door de stroom weer terug gevoerd! Andere tijden!

In den IJssel heeft men ook het zwembad, met zijn strand. Dat er druk gebruik van gemaakt wordt, toont U de kiek er van, die op dit blaadje afgedrukt is. Er is behalve, de afzonderlijke baden voor dames en heeren, elke middag familiebad, dat zeer in trek is.

Ongeveer op dezelfde plek van bovenstaande foto, voer tot ver in de jaren 50 nog het Velpse veer. Zie onderstaande foto.

ROND 1938

Uit een Velps familiealbum kwam deze foto tevoorschijn. Het laat de heer Jansen sr. uit Velp zien in 1938. Of hij die dag nog gezwommen heeft is de vraag? De foto geeft wel weer mooi een inpressie van de kleding van toen en ook op de achtergrond het voormalige IJsselzwembad gezien vanuit deze hoek.

Bron; De heer R. Jansen, Velp.

 

JAREN 50

Bron; www.gahetna.nl/collectie/afbeeldingen/fotocollectie/zoeken/q/zoekterm/velp/start/117

Een verhaal uit de jaren 50/ 60, door de heer E. Filippi

Ik was amper 13 of 14 jaar oud, eind jaren 50, toen ik ’s-zomers vaak  ging zwemmen in de IJssel bij Eggink. Het was er altijd gezellig. Je vond er vaak je eerste meisje. Je leerde er ook hoe je zo recht mogelijk de IJssel over kon zwemmen, maar dat  lukte door de stroming natuurlijk nooit . Alleen Bart van Maanen, de zoon van de visboer, hij was denk ik een jaar of 8 ouder, kreeg het voor elkaar. Hij had in mijn ogen een prachtige crowlslag en wij bleven natuurlijk  proberen maar niemand,zo ver ik weet, wist hem te evenaren. Je leerde ook tegen de stroming in om  de krip  te zwemmen. Dat was erg moeilijk en gevaarlijk. Achteraf denk je wel eens hoeveel gevaar je gelopen hebt met al die draaikolken. De IJssel is een rivier met een gevaarlijke stroming. Van mijn moeder weet ik dat er vroeger nog wel eens mensen er in verdronken. De oudere jongens en meiden, die al verkering hadden, hadden hun eigen plekjes in de uiterwaarden.  

Wij deden natuurlijk ook bootje pikken. De eerste de beste boot die stroomopwaarts kwam en niet te hoog lag pakten wij al zwemmend vast en trokken ons zelf  aan boord van het schip. Van te voren had je al gezien of het schip geen zijschroef had. Als de schipper niet bereid was om ons mee te nemen moesten wij er weer vanaf springen en tegelijk ons afzetten tegen de zijkant om zodoende niet in de stroming  van de achterschroef  te komen. Vaak had de schipper er nog een roeiboot achter hangen en dan probeerden wij alsnog in de roeiboot mee te varen. Ik heb persoonlijk meegemaakt dat wij vanuit de stuurhut bekogeld werden met lege flesjes bier om ons er weer uit te krijgen. Met name bij de diepgeladen zandschepen kon je gemakkelijk aan boord komen. Je bleef dan net zolang aan boord tot er van tegengestelde richting, dus stroomafwaarts, weer een schip aan kwam, waarmee je dan mee terug kon varen naar Egging. Met name ’s-zondags als er bijna geen scheepvaart verkeer was, was het link om stroomopwaarts mee te varen. Ik ben eens met een groep van ca. 10 mannen en vrouwen, ik was de jongste, de rest was minimaal 10 jaar ouder, helemaal meegevaren tot aan de IJsselkop. Wij moesten er vanaf omdat de schipper richting Duitsland moest. Er kwam geen schip meer terug en wij hebben het hele stuk naar Egging moeten zwemmen. Toen wij voorbij de AKU aan de Kleefse Waard kwamen, zwommen wij door kleine schuimkopjes. Jaren later kwam ik er achter dat de AKU rechtstreeks haar afvalwater loosde op de IJssel. Het gebeurde ’s-zondags ook, dat er een boot stroomafwaarts kwam, daar klom je dan  op in de hoop een boot terug te pakken richting Egging. Ik heb daar persoonlijk nog een vervelende herinnering aan overgehouden. Wij waren met zijn vieren en omdat er geen schip stroomopwaarts kwam besloten wij bij Bingerden van het schip te springen en door de weilanden terug te lopen naar Egging. Je kunt je voorstellen dat wij alleen een zwembroek aan hadden. Wij moesten door weilanden met distels, over hekken klauteren, onder prikkeldraad doorkruipen. Op een gegeven moment haalde ik mijn voet open aan een stuk ijzer .Het bloedde  flink en de snee was vrij diep. Wij zijn naar de dichtstbijzijnde boerderij gelopen. De boer ving ons goed op, de wond werd schoongemaakt, ik kreeg een dikke jas aan en achterop de motor van de boer in mijn zwembroek en blootsvoets, werd ik naar het Velpsche Ziekenhuis gereden, alwaar ze de wond gehecht hebben. Ik heb er wel een blijvend litteken van over gehouden. Overigens vonden wij het helemaal niet stoer om een boot te pikken, dat was heel gewoon, want de meeste jongens en ook meisjes, die aan de IJssel gingen zwemmen, deden er aan mee. De meeste schippers hadden hun schepen aan de buitenkant behandeld met afgewerkte olie of andere middelen. Bij het omhoog trekken werd je er altijd smerig van en bij Egging hadden ze geen douches, dus je moest maar zien dat je met zeep de huid weer schoonmaakte. De oudere jongens en meiden gingen in de tuin bij Egging een biertje drinken. Veel oudere Velpenezen hebben daar nog leuke herinneringen aan.  

Bron; De heer E. Filippi.

ZWEMMEN IN OPENLUCHTZWEMBAD BEEKHUIZEN

 

 

Bron; Beeldbank, Zwembad Beekhuizen, jaren 50/ 60.

Voorheen beschikte de gemeente Rheden over nog twee zwembaden te weten zwembaden Beekhuizen en Het Nieuwland. Openluchtbad Beekhuizen is sinds medio jaren 80 braakliggend. Een ontwikkeling tot proeftuin was aangekondigd, maar is vooralsnog niet door de gemeenteraad geaccordeerd.

Bron; www.zwembadbeekhuizen.nl/download/plan.pdf

Bron; jokereinders.nl/

Het ongebruikte zwembad Beekhuizen stond jaren vol regenwater. Om een jaarlijkse muggenplaag tegen te gaan zette de beheerder, die nog op het terrein woonde, vissen uit. Ook karpers, die werden gevoerd met mais. In 1990 werd op verzoek van de sport-visvereniging door de brandweer het bad leeggepompt om de vissen te vangen en over te brengen naar visvijvers elders in Velp.

   

Bron; Foto's dhr. M. Pluim, 1990.

DE DUMPEL

De Dumpel, velp. Overdekt zwembad De Dumpel in Velp dat onderdeel uitmaakt van sportcomplex De Dumpel. Het sportcentrum De Dumpel dateert uit 1970. Het zwembad meet 25x12m, voorzien van een beweegbare bodem. Er is een sporthal en een gymzaal. Tevens is er een horeca voorziening en een danszaal, deze zijn verpacht.  

Bron; Foto's 1 en 2, Beeldbank.

Het zwembad is onderdeel van het in 1970 geopende sportcentrum en is in 1992 nog gerenoveerd. De zaalsportaccommodatie is in 2003 gerenoveerd. Tegelijkertijd zijn toen ookaanpassingen gedaan aan de brandveiligheid van het sportcentrum inclusief het zwembad. De Dumpel heeft één bassin met circa 300m² zwemwater en is in 2008 38 jaar oud. In lijn met de notitie Sportaccommodatiebeleid van de gemeente Rheden stelt HAC dat zwembad De Dumpel functioneel is voor zweminstructie en doelgroepactiviteiten, maar ongeschikt is voor verenigings- en/of competitieactiviteiten (onder andere wedstrijdzwemmen en waterpolo). Daarnaast is De Dumpel niet recreatief vormgegeven en onaantrekkelijk voor de (oudere) jeugd. Medio 2008 zijn zowel de investeringen van de oorspronkelijke bouw alsmede de renovatie grotendeels afgeschreven, resulterend in een relatief lage boekwaarde.  

De plannen van de Gemeente Rheden ten aanzien van o.a. het zwemmen; In het coalitieakkoord7 van de gemeente Rheden (april 2007) wordt onder meer gesteld dat samen werken aan een sterk, sociaal en duurzaam Rheden het gemeenschappelijke doel is. Een doelstelling is dat voor kwalitatieve en goed bereikbare openbare accommodaties wordt gezorgd. Voor de komende generaties wenst men bij te dragen aan een meer duurzame gemeente. Hierbij past de woningbouwopgave van circa 1.100 huizen, te bouwen voor 2010. Men wenst burgers actief in de samenleving te laten participeren en geeft het beleid hieromtrent vorm aan de hand van onder andere de WMO8. Inwoners dienen werk, zorg en ontspanning in de eigen gemeente te kunnen combineren. De themas cultuur, sport, recreatie en toerisme dienen op gepaste wijze geaccommodeerd te worden. Het akkoord beschrijft dat zwembaden in de gemeente al langere tijd onder druk staan.

Bron; Eindrapportage Toekomst "Zwemmen in de Gemeente Rheden", 2008.  

   

Bron; Foto's 1 t/3, Zwembad De Dumpel.

Conclusie Eindrapportage "Zwemmen in de Gemeente Rheden door Hopman Andres Consultants BV; In het laatstgenoemde geval wordt ter overweging gegeven om zwembad De Dumpel (vooralsnog) te behouden gezien haar huidige verzorgingsgebied en bezoekaantallen. In hoeverre en voor hoelang De Dumpel behouden dient te blijven is van veel factoren afhankelijk. Zo spelen bijvoorbeeld de gemeentelijke animo, de animo vanuit de Arnhemse wijken en de veranderingen die overige ontwikkeling teweeg brengen (bijvoorbeeld renovatie sportcomplex en zwembad Valkenhuizen) een rol. Behoud van De Dumpel kan tevens leiden tot een interne concurrentie met het nieuwe bad. Derhalve wordt dan exploitatie en beheer door het Sportbedrijf noodzakelijk, gezien de uitdaging die geboden wordt in een gedegen visie en afstemming van openstellingstijden, programmering en activiteitenaanbod. 

Bron; Eindrapportage Toekomst "Zwemmen in de Gemeente Rheden", 2008.